Pobierz najnowsze wydanie Choice

Czym jest Choice?

Eksoc Online Choice to czasopismo internetowe wydawane przez 3 koła naukowe z Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego UŁ: Advisor, Equilibrium i IM-Tech. Magazyn zawiera artykuły dotyczące finansów i podatków, IT i technologii, modelowania w ekonomii oraz ciekawostki z życia studenckiego. Ty też możesz umieścić swój artykuł!


Analiza bezrobocia w Łodzi

Data: 20 marca, 2014 | Kategoria: Ekonomia i modelowanie | Tagi: , , , , , , , ,

Zjawisko bezrobocia stało się jednym z najważniejszych problemów XXI wieku. Jest to zarówno problem ekonomiczny, społeczny jak i polityczny. Główną przyczyną masowego bezrobocia w Polsce była transformacja ustrojowo – systemowa, która nie ominęła także Łodzi.

W dzisiejszych czasach bezrobocie to nie tylko problem grup marginalnych, ale także osób z wyższym wykształceniem i o wysokich kwalifikacjach zawodowych. Utracenie pewności zatrudnienia powoduje duże problemy społeczno – ekonomiczne. Społeczne skutki bezrobocia dotyczą przede wszystkim strony materialnej bezrobotnego i jego rodziny. Utrata pracy przez członka rodziny powoduje spadek jej dochodów, co prowadzi do obniżenia poziomu życia. Długotrwałe pozostawanie bez pracy może zaś doprowadzić do ubóstwa. Wiele analiz wykazało ścisły związek między ubóstwem a utratą pracy przez członka rodziny. W związku z tym państwo stosuje wiele form przeciwdziałania bezrobociu. Można wyróżnić tu politykę aktywną, polegającą na aktywizacji zawodowej bezrobotnych, oraz pasywną, która skupia się na pomocy socjalnej dla dla osób pozostających bez pracy.

Statystyki

Zarówno w Łodzi, jak i w całej Polsce w latach 2008–2012 odnotowano wyraźny wzrost liczby bezrobotnych, co przedstawia wykres 1.

Bezrobocie w Łodzi w badanym okresie rośnie z roku na rok. Szczególnie zagrożone bezrobociem w Łodzi są osoby wkraczające w wiek produkcyjny, nie posiadające doświadczenia zawodowego i z niewielkim stażem pracy. Młodzi stanowili w analizowanym okresie średnio 36% całkowitej liczby osób bezrobotnych. Bardzo intensywnie bezrobocie wpływa na osoby młode, gdyż są to jednostki o nie do końca ukształtowanej osobowości. Brak pracy, perspektyw oraz możliwości założenia własnej rodziny prowadzą często do apatii, utraty wiary w przyszłość i obniżenia aspiracji edukacyjnych. Może to wywołać u nich zachowania patologiczne (np. skłonność do narkomani, prostytucji, podejmowania się innych zajęć niezgodnych z prawem).

Wykres 2. przedstawia liczbę osób zarejestrowanych w poszczególnych latach w łódzkich powiatowych urzędach pracy. Wyraźnie obserwujemy tendencję wzrostową tej statystyki. Warto zauważyć, że w ciągu zaledwie 5 lat liczba bezrobotnych wzrosła o ponad 18 tysięcy osób.

Sytuacja kobiet

Trudną sytuację na rynku pracy mają również kobiety. We wszystkich przekrojach (tj. według wykształcenia, wieku, czasu pozostawania bez pracy oraz stażu pracy) ich udział jest dominujący. Najgorszą sytuację kobiety miały tuż po transformacji systemowo-ustrojowej, gdyż wówczas upadały gałęzie przemysłu zatrudniające przede wszystkim przedstawicielki płci pięknej (jak np. przemysł odzieżowy, włókienniczy, czy rolno-spożywczy). Co więcej, kobiety znajdują się w dużo trudniejszej sytuacji niż mężczyźni, gdyż są mniej dyspozycyjne w związku z urlopami macierzyńskimi, czy też zwolnieniami chorobowymi na opiekę nad chorym dzieckiem. Świadomość, że potencjalna pracownica może porzucić pracę na rzecz pielęgnowania ogniska domowego (zajmowania się domem) zniechęca wielu pracodawców do zatrudniania młodych dziewcząt.

Wykształcenie

Poziom wykształcenia jest niezwykle istotnym czynnikiem w poszukiwaniu pracy. Zdecydowanie większe szanse na podjęcie pracy mają osoby z wyższym wykształceniem. Takie osoby mają także możliwość zdobycia ciekawszej pracy, lepszego wynagrodzenia oraz częściej mogą liczyć na stabilność zatrudnienia. Bezrobotnych z wyższym wykształceniem we wszystkich latach było relatywnie najmniej, choć statystyka ta wykazuje tendencję wzrostową. Jest to niepokojące zjawisko, ponieważ udział procentowy tej grupy wynosił średnio 12 % ogółu zarejestrowanych. Oznacza to, iż sam dyplom wyższej uczelni nie zapewnia pracy. Największy problem ze znalezieniem pracy mają osoby z wykształceniem podstawowym i gimnazjalnym. W analizowanym okresie poziom bezrobocia tej grupy utrzymywał się cały czas na bardzo wysokim poziomie i średnio wynosił 38% ogółu.

Bierność zawodowa

Najbardziej dotkliwą cechą łódzkiego bezrobocia jest wysoki udział bezrobotnych długookresowych. Lokalny rynek pracy w badanym okresie charakteryzował się 32% udziałem ogółu zarejestrowanych, którzy poszukiwali pracy ponad rok. Im dłużej osoby bezrobotne tkwią w bierności zawodowej tym trudniej im wrócić na rynek pracy. Będąc przez dłuższy czas poza obiegiem zawodowym, utracili oni kwalifikacje i umiejętności, które nabyli w procesie kształcenia. Ponadto, dążą do izolacji społecznej, zaczynają się dopasowywać do sytuacji i redukują swoje aspiracje życiowe.

Działania władz

Władze miasta stosują wiele aktywnych form przeciwdziałania zjawisku bezrobocia. Mają one na celu wspierać osoby bezrobotne w powrocie na rynek pracy poprzez nabywanie umiejętności z zakresu poruszania się po tym rynku, zdobywanie nowych umiejętności i kwalifikacji oraz doświadczenia zawodowego. Podtrzymują one aktywność zawodową, ale także ułatwiają bezrobotnemu adaptację zawodową po przerwie w zatrudnieniu. Miasto Łódź szczególną uwagę skupia na robotach publicznych, pracach interwencyjnych, pożyczkach dla przedsiębiorców i dla bezrobotnych, na szkoleniach zawodowych i stażach oraz pośrednictwie pracy. Można zauważyć, iż w analizowanym okresie najwięcej osób zostało zaktywizowanych poprzez szkolenia. Szkolenia te dotyczą m.in. księgowości i kadr, obsługi graficznych programów komputerowych oraz e-biznesu – zakładania i prowadzenia sklepów internetowych.

Przeszłość…

Bezrobocie to największa plaga społeczna dzisiejszej Polski, która nie ominęła naszego miasta. Wskutek błyskawicznego rozwoju Łódź stała się w XIX, a następnie w XX wieku jednym z większych w świecie ośrodków przemysłu włókienniczego. W latach 90. XX wieku nastąpił niemal całkowity rozpad tego przemysłu i miasto zostało zmuszone do tworzenia i rozwijania innych gałęzi i sektorów. To wydarzenie spowodowało pojawienie się ogromnego bezrobocia strukturalnego. Z liczących się dzisiaj firm w tej dziedzinie pozostały tylko takie przedsiębiorstwa jak Próchnik, Redan S.A. i Zakłady Tekstylno-Konfekcyjne Teofilów.

… i teraźniejszość

Kluczową sprawą jest rozwój nowych technologii i pozyskiwanie nowych inwestorów z branż bazujących na logistyce oraz mobilności. Rynek pracy w Łodzi jest stosunkowo szeroki, a jego domeną stała się produkcja sprzętu AGD. Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna przyczyniła się do rozwoju przemysłu. Dzięki istnieniu Strefy zainwestowali tutaj m.in. dystrybutorzy sprzętu AGD marek Bosch, Siemens i Gaggenau oraz Merloni Indesit. Napływ inwestycji sprawił, iż aglomeracja łódzka stała się jednym z dominujących w Europie ośrodków produkcji tego sprzętu. W Łodzi swoją fabrykę otworzył również amerykański producent komputerów – Dell. Znajdują się tu także duże centra handlowo-rekreacyjne m.in. Manufaktura, Galeria Łódzka i Port Łódź. Ponadto, ze względu na korzystne usytuowanie geograficzne w samym centrum Polski oraz na kształtujące się centrum komunikacyjne, Łódź ma szansę stać się w najbliższym czasie jednym z bardziej znaczących ośrodków gospodarczych w kraju.

Magdalena
Jurkowska

SKN Equlibrium